چکیده ای از مقالات ارائه شده در هجدهمین همایش بانکداری اسلامی(10)
مقاله بعدي با عنوان مديريت مطالبات معوق توسط محمود بهمني ارائه شد كه در پايان مورد توجه حضار نيز قرار گرفت .
وي ابتدا تعاريف كلي از مطالبات و انواع آن از قبيل مطالبات معوق، مطالبات سرفصل نشده و مطالبات سرفصل شده ارائه كرد .
بر طبقه بندي دارائيهاي مؤسسات اعتباري پرداخته و دارائيهاي هر مؤسسه را شامل طبقه جاري ، طبقه سررسيد گذشته و طبقه معوق و طبقه مشكوك الوصول دانسته است . همچنين در ادامه منابع و مصارف و مطالبات معوق بانكها با ارائه آماري مورد بررسي قرار گرفت و اشاره شد كه با وجود اينكه ميزان معمول براي مطالبات معوق در سطح بين المللي در حدود 6درصد كل تسهيلات است ، در ايران اين ميزان بسيار بالاتر از ميانگين جهاني است .
در ادامه به سيكل باطلي كه باعث افزايش مطالبات معوق بانكها مي شود اشاره شده و علت آن اينگونه توضيح داده شد كه طبق مقررات جريمه ديركرد بازپرداخت تسهيلات ، برابر با نرخ تسهيلات به اضافه درصد است كه حدوداً ( 18=6+12 ) درصد مي باشد كه با توجه به نرخ بازار و تورم ، باعث مي شود كه دريافت كنندگان تسهيلات به جاي تسويه تسهيلات دريافتي ، جريمه ديركرد را قبول كنند و باعث افزايش روزافزون مطالبات معوق بانكها شوند . همچنين با افزايش مطالبات معوق منابع بانكها كاهش يافته و با توجه به ثابت بودن نرخ سود رسمي ، نرخ سود در بازار غيررسمي افزايش پيدا كرده و معوق كردن بازپرداخت تسهيلات توجيه بيشتري پيدا مي كند .
آماري كه در رابطه با وضعيت منابع و مصارف كل سيستم بانكي كشور ارائه شد حاكي از رشد همزمان سپرده ها و تسهيلات بود ، اما رشد ارائه تسهيلات 5/3 درصد بيش تر از ميانگين رشد منابع (سپرده ها ) بوده است . همچنين در ادامه روند منابع كل سيستم بانكي با روند افزايش نقدينگي در جامعه مورد مقايسه قرار گرفت و روند مطالبات معوق بانكهاي تجاري كشور طي سالهاي 1381 تا 1385 مورد بررسي قرار گرفت كه نشان از روند صعودي و افزايش چشمگير مطالبات معوق به خصوص طي سالهاي 1384 و 1385 در سيستم بانكهاي تجاري كشور دارد .
همچنين اثرات مخرب مطالبات معوق به اختصار توضيح داده شد و عوامل ايجاد مطالبات معوق را مشكلات ناشي از اعطاي تسهيلات تكليفي ، مشكلات ناشي از كاهش نرخ سود تسهيلات بانكي، مشكلات ناشي از عملكرد برخي بانكها در اعطاي تسهيلات ، عدم شناخت كامل از وضعيت مشتريان ، عدم وجود نظارت كافي بر اعطاي تسهيلات و ... دانست .
در انتها نيز به راههاي وصول مطالبات معوق اشاره شده و نتيجه گيري شد كه ميزان مطالبات معوق اعلام شده از سوي بانكها كمتر از ميزاني است كه براساس مقررات مي بايست اعلام شود . يعني بخشي از مطالباتي كه واقعاً جز مطالبات معوق بوده و بايستي به عنوان معوق طبقه بندي گردد ، جز مطالبات عادي تلقي مي گردد . از آن جا كه ميزان ذخيره مطالبات مشكوك الوصول رابطه مستقيمي با ميزان مطالبات عادي و معوق دارد ، طبقه بندي نادرست باعث شده است تا ذخيره مطالبات مشكوك الوصول كمتر نشان داده شده و در نتيجه سود بالاتر از سود واقعي نشان داده شود و ماليات بيشتري پرداخت گردد و اين در حاليست كه ذخيره مطالبات مشكوك الوصول نيز كمتر از ميزاني كه بايد نگهداري شود ، اعلام خواهد شد . همچنين خالص دارائيهاي بانك نيز بيش تر نشان داده خواهد شد .
مقاله بعدي با عنوان رابطه بين ريسك و بازده سبد اعتبارات سيستم بانكي كشور ، توسط آقاي خواجوي ارائه شد .
ابتدا آقاي خواجوي به بيان پيشينه مقاله پرداخته و توضيحاتي در رابطه با عواملي كه بر ريسك و بازده نقش دارند را بر شمرد .
وي با بيان اينكه همواره ريسك و بازده در فرآيندهاي سرمايه گذاري و تأمين مالي در كنار هم هستند ، به بيان توضيحي در رابطه با بازده تحقق يافته و بازده مورد انتظار پرداخته و به توضيح انواع مدلهاي رابطه بازده و ريسك پرداخت .
در اين مقاله ، وي با بررسي موردي بورس اوراق بهادار تهران نتيجه گرفت كه معني دار بودن رابطه بين ريسك و بازده اغلب بوسيله ارزش در حال تغيير متغيرهاي ريسك دچار تغيير مي شوند و هرقدر دوره هاي زماني طولاني تر باشند رابطه بين ريسك و بانك معني دارتر مي شوند . همچنين برخي از متغيرهاي كلان نظير انتخابات رياست جمهوري تأثير چنداني بر رابطه بين ريسك و بازده ندارند . و در نهايت رابطه بين ريسك و بازده در دوره هاي پرنوسان معني دار نيست كه احتمالاً به دليل عدم كارايي بورس تهران است .